Serbest Fonlar

Sermaye piyasalarında geleneksel yatırım stratejileri genellikle fiyatların yükselmesine ve piyasanın yönüne paralel ilerlemeye dayanır. Ancak hem küresel hem de yerel ekonomide artan belirsizlik ve karmaşıklaşan riskler, portföy yönetiminde piyasa yönünden daha bağımsız ve daha esnek modellere olan ihtiyacı artırıyor. Yatırım fonları dünyasında bu ihtiyaca cevap veren, standart fonlara göre farklı kurallarla çalışan ve piyasadaki varlıkları çok daha serbest bir yaklaşımla kullanabilen özel bir fon türü var: serbest fonlar.

Serbest fonlar, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) belirlediği şartları sağlayan belirli bir yatırımcı kitlesi için tasarlanmıştır. Amaçları; piyasa koşullarından mümkün olduğunca bağımsız hareket ederek, belirli bir getiri hedefi doğrultusunda daha esnek portföy yönetimi sunmaktır. Bu fonlara yatırım yapabilmek için mevzuatta tanımlanan “nitelikli yatırımcı” statüsüne sahip olmak gerekir.

Nasıl Nitelikli Yatırımcı Olunur?

Nitelikli yatırımcı olabilmek için kişi ya da kurumların banka, aracı kurum veya portföy yönetim şirketlerindeki hesaplarında; nakit mevduat,hisse senedi ve diğer sermaye piyasası araçlarının toplamında belirli bir tutarın (mevcut düzenlemelere göre en az 1 milyon TL veya döviz karşılığı) üzerinde varlık bulundurması beklenir. Bunun temel nedeni, serbest fonların yapısı gereği daha yüksek risk taşıyabilmesidir. Bu riskin, piyasayı yakından takip eden ve dalgalanmalara karşı daha yüksek toleransı olan yatırımcılar tarafından üstlenilmesi amaçlanır.

Standart fonlarda, içtüzük gereği belirli varlık sınıflarına sürekli yatırım yapma zorunluluğu varken serbest fon yöneticileri çok daha geniş bir hareket alanına sahiptir. Piyasa koşullarına göre bir gün portföyün tamamını nakde çevirebilir, ertesi gün uluslararası piyasalarda döviz cinsi borçlanma araçlarına yönelebilirler. 

Bu esneklik sayesinde serbest fonlar çoğu zaman bir endeksi yenmekten ziyade, piyasanın yönünden bağımsız şekilde her koşulda pozitif değer üretmeyi hedefleyen “mutlak getiri” (absolute return) yaklaşımını benimser.

Serbest fonlar yalnızca hisse senedi veya tahvil gibi spot piyasa araçlarıyla sınırlı değildir. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) kaldıraçlı işlemler, açığa satış mekanizmaları, opsiyon sözleşmeleri ve diğer daha karmaşık türev araçlar da portföyde aktif biçimde kullanılabilir. Ayrıca bu fonların bir kısmında, standart yönetim ücretlerine ek olarak, önceden belirlenen bir eşiğin aşılması halinde elde edilen başarı üzerinden belirli oranda performans ücreti alınabilir. Bu yapı, portföy yöneticisi ile yatırımcının hedeflerini daha fazla aynı çizgide buluşturan önemli bir mekanizmadır.

"Yatırım fonlarının dünyasını keşfetmeye hazır mısınız? Hissedar üzerinden TEFAS fon işlemlerine başlayın ve birikimlerinize yön verin."