Mum Grafiklerin Doğuşu

Borsa ekranını her açtığında karşına yeşil-kırmızı, altı üstü çizgili o meşhur grafikler çıkar. Piyasanın nabzını tutmak için baktığımız bu şekillere mum grafikler diyoruz.

Ama bugün cep telefonlarından dahi inceleyebildiğin grafiklerin kökeni,18. yüzyılda, Japonya’da yaşamış bir pirinç tüccarına dayanıyor desek, ne derdin?

600 Kilometrelik Bir İletişim Ağı

1700’lerin ortasında, Japonya’nın Osaka kentindeki Dojima Pirinç Borsası’nda Munehisa Homma adında bir tüccar yaşıyordu. Homma sıradan bir al-satçı değildi; veriye ve bilgiye takıntı derecesinde önem veriyordu.

Hatta memleketi Sakata ile Osaka arasındaki yaklaşık 600 kilometrelik hatta, yüksek noktalara adamlar yerleştirip bayraklarla fiyat ileten bir ağ kurduğu rivayet edilir. Dönemi düşününce, bu  inanılmaz bir hız demek.

Rakamların Ötesi: Piyasa Psikolojisini Okumak

Homma’nın asıl farkı ise hızdan çok piyasa psikolojisini okumakta yatıyordu. Pirinç fiyatlarının sadece hava durumuna, mevsime ya da hasadın bereketine göre değişmediğini açıkça görmüştü. Fiyatları asıl oynatan şey; piyasadaki insanların korkuları, beklentileri ve açgözlülüğüydü.

Mumların Anatomisi: Fitiller Bize Ne Anlatıyor?

Bu duyguları ve fiyat hareketlerini daha iyi anlamak için, günün açılış–en yüksek–en düşük–kapanış değerlerini parşömenlere özel bir şekilde çizmeye başladı.Ortaya çıkan şekiller, kalın bir gövde ve üstünde-altında ince çizgilerle (fitillerle) gerçekten de bir mumu andırıyordu:Gövde, günün başındaki fiyatla gün sonundaki fiyat arasındaki yönü gösteriyordu.Fitiller, gün içinde panikle ya da coşkuyla görülen en uç seviyeleri anlatıyordu.Fiyat gün sonunda açılıştan yüksekte kapandıysa mumu bir renkle, daha düşükte kapandıysa başka bir renkle dolduruyordu.Böylece sayfalar dolusu rakama boğulmadan, alıcılarla satıcılar arasındaki mücadelenin o gün kime geçtiğini tek bakışta anlayabiliyordu.

Yüzyıllar Sonra Gelen Küresel Keşif

Homma’nın bu yöntemi, pirinç piyasasında arz-talep dengesini çok daha net görmesini sağladı. Yüzlerce yıl Japonya’nın kapalı finans dünyasında kullanılan bu “gizli silah”, 1980’lerin sonlarında Batılı finansçılar tarafından keşfedilince küresel piyasalarda adeta devrim yarattı. 
İnsan psikolojisini bu kadar iyi görselleştiren pek az araç olduğu için de kısa sürede tüm bilgisayar ekranlarına yayıldı.

Ve bugün bir şirketin fiyatlarını analiz ederken bile, aslında 300 yıl önce bir Japon tüccarın defterine çizdiği o mantığı kullanıyoruz.

Parşömenden Cebine: Piyasa Psikolojisini Hissedar ile Oku 

Yüzyıllar önce pirinç piyasasında başlayan bu hikayeyi, bugün kendi finansal okuryazarlığın için cebinde sürdürebilirsin.
Hissedar ile ilgilendiğin şirketlerin geçmiş ve güncel fiyat hareketlerini grafiklerle inceleyebilir, piyasanın anlık nabzını karmaşık ekranlarda kaybolmadan kolayca takip edebilirsin.




Yasal Uyarı: Bu içerik sadece finansal okuryazarlığı artırmak ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kesinlikle yatırım tavsiyesi içermez. Bu içeriğin, müşterilerin ve diğer yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Yatırım yapmadan önce piyasaların içerdiği riskleri tam olarak anladığınızdan emin olunuz. Burada yer alan bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından veya ortaya çıkabilecek tüm zararlardan IKON Menkul Değerler A.Ş. sorumlu tutulamaz.