Marşmelov Testi

70'lerde, Stanford Üniversitesi'nde psikolog Walter Mischel, çocuklarla basit ama etkileyici bir deney yaptı. Çocuklar tek tek bir odaya alınıyor, önlerine bir marşmelov konuyordu.

Araştırmacı onlara şunu söylüyordu: "Şimdi yiyebilirsin, ama ben odadan çıkıp on beş dakika sonra geri dönene kadar beklersen sana bir marşmelov daha veririm."

Sonra her çocuk odada tek başına bırakılıyor, gizli bir kamera bu on beş dakika odayı izilyordu.

Beklemenin Zorluğu

Bazı çocuklar araştırmacı kapıdan çıkar çıkmaz marşmelovu yedi. Bazıları gözlerini kapatarak, şarkı söyleyerek ya da masaya sırtını dönerek kendini oyalamaya çalıştı. Küçük bir kısmı ise on beş dakika boyunca dayandı ve ikinci marşmelovu kazandı.

Mischel ve ekibi, yıllar sonra bu çocukları tekrar bulup hayatlarını inceledi. Beklemeyi başaran çocukların, genel olarak okul başarısı ve stres yönetimi gibi alanlarda daha iyi sonuçlar gösterdiği ortaya çıktı. Deney, kısa vadeli bir dürtüyü erteleyebilme becerisinin, uzun vadeli sonuçlarla bir şekilde ilişkili olabileceğini gösterdi.

Piyasadaki Marşmelov

Yatırımda da benzer bir an sürekli tekrarlanır. Elindeki bir hisse değer kazandığında hemen satıp kâr almak mı, yoksa şirketin uzun vadeli potansiyeline güvenip beklemek mi sorusu, aslında o odadaki çocuğun karşılaştığı ikilemle oldukça benzerdir. Anlık bir tatmin ile daha büyük ama gecikmeli bir sonuç arasında seçim yapmak.

Örneğin bir şirket beklenenin biraz altında bir çeyrek kâr açıkladığında, kısa vadeli tepki genelde satış yönünde olur. Oysa şirketin uzun vadeli büyüme planları ve temel göstergeleri hâlâ sağlamsa, o anlık düşüş belki de "marşmelovu hemen yemek" gibi erken bir tepkiden başka bir şey olmayabilir.

Deneyin asıl öğrettiği şey, herkesin aynı iradeye sahip olmadığı değil, beklemeyi kolaylaştıran yöntemler bulmanın mümkün olduğudur; dikkatini başka yöne çeken çocuklar da sonunda ikinci marşmelovu kazanabiliyordu. Yatırımda da anlık fiyat hareketlerinden dikkatini uzaklaştırıp elindeki somut bilgiye odaklanmak, benzer bir işlevi görebilir.

Tıpkı çocukların şarkı söyleyerek ya da gözlerini kapatarak dikkatini dağıtması gibi, yatırımcı da anlık fiyat ekranına değil şirketin gerçek verilerine bakarak benzer bir "dikkat dağıtma" stratejisi uygulayabilir.

Hissedar ile Dikkatini Doğru Yere Vermek

Marşmelov Testi'ndeki gibi, anlık dürtüyle hareket etmek yerine elindeki veriye odaklanmak Hissedar ile çok kolay!

• Takip ettiğin şirketlerin finansal tablolarına bakarak, anlık fiyat hareketi yerine şirketin gerçek durumuna odaklanabilirsin.
• Şirketlerin resmi açıklamalarını KAP duyuruları üzerinden takip ederek kararını güncel bilgiyle şekillendirebilirsin.
• İlgilendiğin şirketleri izleme listene ekleyerek, anlık tepki vermek yerine zaman içindeki gelişimini görebilirsin.
• Takibindeki şirketlere fiyat alarmı kurarak, ekranı sürekli izlemek yerine belirlediğin seviyeleri izleyebilirsin.