Kredi Notu Sistemi Nasıl İşler?

Haberlerde sık sık "Türkiye'nin kredi notu yükseltildi" ya da "düşürüldü" gibi başlıklar görürüz. Bu not, aslında Moody's, S&P ve Fitch gibi uluslararası derecelendirme kuruluşlarının, bir ülkenin ya da şirketin borcunu geri ödeme kapasitesine dair yaptığı bir değerlendirmedir. 

Bu üç kuruluştan en eskisi olan Moody's, 1909'da John Moody tarafından, dönemin demiryolu şirketlerinin tahvillerini bağımsızca derecelendirmek amacıyla kurulmuştu; bugünkü küresel sistemin temelleri o dönemde atıldı.

Notlar Nasıl Sıralanır?

Bu kuruluşlar, harflerden oluşan bir ölçek kullanır. En güvenilir ülkeler AAA gibi en yüksek notu alırken, ölçek aşağı doğru inerek temerrüt seviyesine kadar uzanır. Bu ölçekte kritik bir eşik vardır; BBB- (ya da Baa3) seviyesinin üzeri "yatırım yapılabilir" (investment grade) olarak kabul edilirken, bunun altı "spekülatif" statüye girer.

Notun Etkileri

Bu eşik sadece sembolik değildir. Dünyadaki birçok büyük emeklilik fonu, sigorta şirketi ve yatırım fonunun kendi iç kurallarında, yalnızca "yatırım yapılabilir" notuna sahip ülkelere yatırım yapabilecekleri yazılıdır. 

Bir ülke bu eşiğin altına düştüğünde, bu büyük fonlar o ülkenin hisse senedi ve tahvillerinden çıkmak zorunda kalabilir. Tam tersine, bir ülke bu eşiğin üzerine çıktığında, önceden yatırım yapamayan bu fonlar artık o piyasaya girebilir hale gelir; bu da genellikle belirgin bir sermaye girişiyle sonuçlanır.

Bu mekanizma, bir notun tek bir kademe değişmesinin bile neden bazen orantısız büyük bir piyasa tepkisine yol açabildiğini açıklar. Örneğin bir ülke, spekülatif seviyenin hemen altındayken yatırım yapılabilir seviyeye bir kademe yükseldiğinde, o ana kadar bekleyen büyük fonların aynı anda alım yapmaya başlaması, notun kendisinden çok daha büyük bir fiyat hareketi yaratabilir.

Bu yüzden bir kredi notu değişikliği haberi, sadece itibari bir gelişme değildir; borsaya girecek ya da çıkacak büyük fon akışlarının tetikleyicisi olabilir. Bir ülkenin ya da şirketin kredi notu, o notun kendisi kadar, hangi eşiği geçip geçmediği açısından da önemlidir. 

Bir sonraki sefer bir kredi notu haberi gördüğünde, sadece "yükseldi mi düştü mü" sorusuna değil, "yatırım yapılabilir eşiğine ne kadar yakın" sorusuna da bakmak, haberin gerçek etkisini anlamana yardımcı olabilir.

Hissedar ile Takip Et!

Kredi notu değişikliklerinin piyasaya nasıl yansıdığını takip etmek Hissedar ile çok kolay!

• Şirketlerin ve genel piyasanın resmi açıklamalarını KAP duyuruları üzerinden takip edebilirsin.
• Finansal yapı ve borçluluk seviyesini finansal tablolar üzerinden inceleyebilirsin.
• İlgilendiğin şirketleri izleme listene ekleyerek gelişmeleri bir arada takip edebilirsin.