Herkes Ortalamanın Üstünde mi?
Herkes Ortalamanın Üstünde mi?
1981 yılında psikolog Ola Svenson, Amerika ve İsveç’te ehliyet sahibi üniversite öğrencilerine basit bir soru sordu. Sürüş beceriniz, bu gruptaki diğer sürücülere göre nerede? Verilen cevaplar, hepimizin bir şekilde tanıdığı bir eğilimi gözler önüne serdi.
Amerikalı katılımcıların yüzde 93'ü, İsveçli katılımcıların ise yüzde 69'u kendini ortalamanın üstünde gördü. Oysa bu matematiksel olarak mümkün değildi. Bir grubu en iyiden en kötüye sıraladığında, katılımcıların yarısı üst yarıda, diğer yarısı alt yarıda yer almalıydı. Buna rağmen katılımcıların büyük çoğunluğu kendini daha iyi sürücüler arasında görüyordu. Svenson aynı soruyu sürüş güvenliği için de sordu ve benzer bir tabloyla karşılaştı. Yıllar sonra 1.200'ü aşkın katılımcıyla tekrarlanan bir çalışma da aynı sonuca ulaştı.
Psikolojide bu eğilime aşırı güven etkisi deniyor. Kısaca, kendi bilgi ve becerimizi olduğundan daha yüksek görme eğilimimizi anlatıyor. Bu durum yalnızca araba kullanırken değil, iş hayatından günlük kararlarımıza kadar hayatın pek çok alanında karşımıza çıkabiliyor.
Bu eğilimin kökeninde oldukça insani nedenler yatıyor. Kendi niyetlerimizi ve çabamızı iyi biliriz, başarılı anlarımızı daha kolay hatırlarız. Başkalarının ise çoğu zaman yalnızca hatalarına tanık oluruz. Üstelik “iyi sürücü” tanımını herkes kendine göre yapar. Biri dikkatli olmayı, bir diğeri hızlı reflekslerini öne çıkarır. Herkes kendi güçlü yanını ölçüt aldığında, kendimize verdiğimiz not farkında olmadan biraz yukarı kayar.
Aynı eğilim yatırım kararlarında da kendini gösterebilir. Bir şirketi iyi tanıdığını düşünmek, kendi tahminine gereğinden fazla güvenmeye, sık sık alım satım yapmaya ya da tek bir hisseye fazla ağırlık vermeye yol açabilir. Birkaç başarılı işlemin ardından sonucun tamamen kendi becerisinden kaynaklandığını düşünmek de sonraki kararlarda riskleri olduğundan küçük görmeye neden olabilir. Burada sorun kendine güvenmek değil, o güvenin hiç sorgulanmadan kararların merkezine yerleşmesidir.
Svenson’ın sorusu aradan geçen kırk yılı aşkın süreye rağmen geçerliliğini koruyor. Kendi kararlarına zaman zaman bir adım geriden bakmak, farklı görüşleri ve verileri de hesaba katmak, kendine verdiğin notu daha gerçekçi bir yere taşımana yardımcı olur.
Hissedar ile Kolay!
Kendi tahminlerine bir de verilerin gözünden bakmak, kararlarını dengelemenin iyi bir yolu. Hissedar, bu bakışı kolaylaştıracak araçları bir arada sunuyor.
-Piyasa analistlerinin raporlarından oluşturulan 3 aylık hedef fiyat bilgisini Hissedar Hedef ile görebilirsin.
-IKON Araştırma ekibinin yazılı analizlerine Raporlar bölümünden ulaşabilirsin.
-Şirketlerin temel finansal verilerini şirket kartlarında tek ekranda inceleyebilirsin.
-Takip ettiğin hisseler için fiyat alarmı kurarak ekran başında beklemeden gelişmelerden haberdar olabilirsin.
Yasal Uyarı: Bu içerik sadece finansal okuryazarlığı artırmak ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kesinlikle yatırım tavsiyesi içermez. Bu içeriğin, müşterilerin ve diğer yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Yatırım yapmadan önce piyasaların içerdiği riskleri tam olarak anladığınızdan emin olunuz. Burada yer alan bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından veya ortaya çıkabilecek tüm zararlardan IKON Menkul Değerler A.Ş. sorumlu tutulamaz.
