Faiz ve Tahvil

Haberlerde "Merkez Bankası faizi artırdı, tahvil fiyatları geriledi" gibi cümleleri zaman zaman duyarız. İlk bakışta bu ilişki tuhaf gelebilir; faiz artışı genelde "daha fazla getiri" anlamına gelmez mi? Ama tahviller söz konusu olduğunda mantık tam tersi işler.

Bir tahvil satın aldığında, aslında bir şirkete ya da devlete belirli bir süre için borç vermiş olursun. Karşılığında sana, ihraç edildiği tarihte belirlenen sabit bir faiz (kupon) ödenir. Bu oran, tahvil piyasaya çıktığı anda geçerli olan piyasa faizine göre belirlenir ve tahvilin vadesi boyunca değişmez.

Bu ilişkiyi somut bir örnekle görelim. Diyelim ki 1.000 TL nominal değerli (tahvilin üzerinde yazan, vade sonunda geri ödenecek temel tutar) ve yılda yüzde 5 sabit faiz ödeyen bir tahvilin var; yani yılda 50 TL alıyorsun.

Piyasa faizleri sonradan yüzde 7'ye yükselirse, yeni çıkarılan tahviller artık aynı 1.000 TL için yılda 70 TL ödemeye başlar. Bu durumda kimse senin yılda sadece 50 TL ödeyen eski tahvilini tam fiyatından, yani 1.000 TL'ye almak istemez; çünkü aynı parayla piyasada daha yüksek getirili bir tahvil bulabilir. 

Senin tahvilinin cazip kalabilmesi için fiyatının düşmesi gerekir; fiyat, örneğin 850 TL'ye gerilediğinde, sabit 50 TL'lik ödeme artık bu yeni fiyata oranla piyasadaki yeni oranla rekabet edebilir hale gelir. 

Aynı mantık tersi yönde de işler. Piyasa faizleri düştüğünde, elindeki eski ve daha yüksek sabit faizli tahvil aniden daha değerli hale gelir, çünkü yeni çıkan tahviller artık daha düşük bir faiz ödüyordur. Bu da o eski tahvilin fiyatının yükselmesine yol açar.

Bu ters ilişki, tahvil piyasasının en temel kurallarından biridir. Genel bir eğilim olarak, vadesi uzun olan tahviller bu faiz değişimlerine kısa vadeli tahvillere göre daha hassas tepki verir; çünkü vade ne kadar uzunsa, sabit ödeme sözünün piyasa koşullarından o kadar uzun süre kopuk kalması söz konusudur.

Bir faiz kararı haberini okurken, bu kararın elindeki ya da almayı düşündüğün sabit getirili araçların fiyatını nasıl etkileyebileceğini düşünmek, haberin gerçek anlamını kavramana yardımcı olabilir.

Hissedar ile Takip Et!
Faiz kararlarının ve diğer etkenlerin piyasaya nasıl yansıdığını görmek Hissedar ile çok kolay!

• Şirketlerin ve genel piyasanın resmi açıklamalarını KAP duyuruları üzerinden takip edebilirsin.

• Şirketlerin borç yapısını ve finansal tüm detaylarını bilançoları üzerinden inceleyebilirsin.

• İlgilendiğin şirketleri izleme listene ekleyerek gelişmeleri bir arada takip edebilirsin.

Yasal Uyarı: Bu içerik sadece finansal okuryazarlığı artırmak ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kesinlikle yatırım tavsiyesi içermez. Bu içeriğin, müşterilerin ve diğer yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Yatırım yapmadan önce piyasaların içerdiği riskleri tam olarak anladığınızdan emin olunuz. Burada yer alan bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından veya ortaya çıkabilecek tüm zararlardan IKON Menkul Değerler A.Ş. sorumlu tutulamaz.