300 Yıllık Fiyat Listesi

300 Yıllık Fiyat Listesi

Bugün dünyanın dört bir yanındaki borsalarda fiyatlar saniyeler içinde ekranlara yansıyor ve alım satım birkaç dokunuşla tamamlanıyor. Bu kadar hızlı ve düzenli işleyen bir sistemin, zamanında ne görkemli bir binada ne de resmi bir kurumun çatısı altında doğduğunu tahmin etmek pek kolay değil. 

Oysa dünyanın en köklü borsalarından biri olan Londra Borsası’nın hikâyesi, aracıların bir araya gelip fiyat konuştuğu, gündelik hayatın tam ortasındaki sıradan bir mekânda başlıyor.

17. yüzyılın sonlarında Londra’da hisse ve tahvil alım satımı yapan aracılar, şehrin ticaret merkezi olan Kraliyet Borsası’nda (Royal Exchange) çalışıyordu. Ancak 1698'e gelindiğinde bina o kadar kalabalıklaşmıştı ki aracılar yakındaki Change Alley adlı dar sokağa taşındı. Bu sokaktaki kahvehaneler kısa sürede yeni buluşma noktaları oldu. Aracılar bir fincan kahve eşliğinde haber alışverişi yapıyor, fiyat konuşuyor ve anlaşmalarını burada kapatıyordu.

Bu kahvehanelerin en ünlüsü Jonathan’s Coffee House’tu. 1698'de John Castaing adlı bir aracı, burada “The Course of the Exchange and other things” adını verdiği bir liste yayımlamaya başladı. Listede hisse senedi ve emtia fiyatları yer alıyordu. Londra Borsası bugün kendi tarihini, işte bu listeye kadar geri götürüyor.

Kahvehane düzeni uzun yıllar sürdü. Ancak işlem hacmi büyüdükçe aracılar kendilerine ait bir mekâna ihtiyaç duydu ve 1773'te Threadneedle Street’teki Sweeting’s Alley’de kendi binalarına geçtiler. 15 Temmuz 1773 tarihli bir gazete haberine göre, “New Jonathan’s” olarak bilinen bu mekanda toplanan aracılar, binanın adının “The Stock Exchange” olmasına ve bu ismin kapının üzerine yazılmasına karar verdi. Ardından aralarında küçük bir para topladılar ve yeni mekanın açılışını bir kase punçla kutladılar.

1773'te konan bu isim, henüz bugünkü anlamda bir borsayı tarif etmiyordu. O yıllarda günlük altı peni ödeyen herkes Stock Exchange’e girip işlem yapabiliyordu. Asıl dönüşüm 19. yüzyılın başında yaşandı. 1801'de Londra’da ilk düzenlenmiş borsa kuruldu. Ardından Mart 1802'de imzalanan kuruluş sözleşmesiyle üyelik kuralları netleşti ve borsa yalnızca üyelere açık hale geldi. Böylece kahvehanedeki serbest buluşmalar, düzenli işleyen bir piyasa kurumuna dönüştü.

Bugün Londra Borsası, 300 yılı aşkın geçmişiyle dünyanın en eski borsalarından biri olarak faaliyetini sürdürüyor. Castaing’in hazırladığı fiyat listesinin yerini artık dijital ekranlar aldı. 

Yine de temel fikir değişmedi. Alıcıyla satıcıyı bir araya getiren güvenilir bir buluşma noktası ve herkesin görebildiği fiyatlar, bir borsanın hâlâ en önemli iki parçası.

Hissedar ile Kolay!
1698'de fiyatları öğrenmek için Castaing’in listesine bakmak gerekiyordu. Bugün ise piyasayı anbean takip etmek için Hissedar’ı açman yeterli.

• Borsa İstanbul ve VİOP’taki fiyatları Anlık Piyasa Verileri ile gerçek zamanlı takip edebilirsin.

• Gün içinde öne çıkan hisseleri Günün Öne Çıkanları bölümünde görebilirsin.

• Piyasayı etkileyen gelişmeleri Tüm Haberler bölümünden izleyebilirsin.

• Günlük Bülten’i Raporlar bölümünde okuyabilir ya da sesli dinleyebilirsin.

Yasal Uyarı: Bu içerik sadece finansal okuryazarlığı artırmak ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kesinlikle yatırım tavsiyesi içermez. Bu içeriğin, müşterilerin ve diğer yatırımcıların alım satım kararlarını destekleyebilecek yeterli bilgileri kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır. Yatırım yapmadan önce piyasaların içerdiği riskleri tam olarak anladığınızdan emin olunuz. Burada yer alan bilgi ve görüşlere dayanılarak yapılacak yatırımlar ve ticari işlemlerin sonuçlarından veya ortaya çıkabilecek tüm zararlardan IKON Menkul Değerler A.Ş. sorumlu tutulamaz.